Pielęgniarki i położne wystawiają recepty od 1 stycznia 2016 r. Mogą samodzielnie przepisać leki zawierające określone substancje czynne oraz wystawić receptę na kontynuację leczenia przewlekłego zleconego wcześniej przez lekarza.
Limit ilościowy: jednorazowo maksymalnie tyle leku, ile pacjent potrzebuje na 120 dni stosowania. Dla produktów antykoncepcyjnych — 60 dni.
Najważniejsze w skrócie
- Uprawnienie obowiązuje od 1 stycznia 2016 r.
- Zakres substancji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia.
- Limit: 120 dni stosowania; antykoncepcja — 60 dni.
- Kontynuacja terapii przewlekłej wymaga wcześniejszego zlecenia lekarza.
- Rozwiązanie sprawdza się w opiece długoterminowej i środowiskowej.
Zakres uprawnień
- 2016 — rok nadania uprawnień
- 120 dni — limit standardowy
- 60 dni — limit dla antykoncepcji
| Rodzaj recepty | Podstawa | Limit |
|---|---|---|
| Samodzielna | wykaz substancji z rozporządzenia MZ | 120 dni stosowania |
| Kontynuacja terapii przewlekłej | wcześniejsze zlecenie lekarza | 120 dni stosowania |
| Produkt antykoncepcyjny | uprawnienia położnej | 60 dni stosowania |
Zakres nie obejmuje leków objętych szczególnym reżimem, takich jak psychotropowe i odurzające wymagające recepty RPW.
Gdzie to działa najlepiej
Trzy sytuacje, w których recepta od pielęgniarki realnie odciąża system i pacjenta:
- Opieka długoterminowa — pacjent leżący, dla którego wizyta u lekarza po receptę oznacza transport medyczny.
- Pielęgniarska opieka środowiskowa — regularne wizyty domowe, podczas których i tak oceniany jest stan pacjenta.
- Stabilna terapia przewlekła — leczenie niezmienione od miesięcy, wymagające wyłącznie przedłużenia.
Kontekst. W praktyce uprawnienie bywa wykorzystywane rzadziej, niż pozwalają przepisy. Warto zapytać wprost pielęgniarkę opieki środowiskowej, czy może wystawić receptę — część pacjentów nie wie, że to możliwe.
Czego pielęgniarka nie zrobi
- Nie przepisze leku spoza wykazu określonego rozporządzeniem.
- Nie rozpocznie nowej terapii przewlekłej — to decyzja lekarska.
- Nie wystawi recepty RPW na leki psychotropowe i odurzające.
- Nie przekroczy limitu 120 dni stosowania na jednej recepcie.
Odmowa w tych sytuacjach nie jest złą wolą, lecz granicą uprawnień zawodowych.
Jak poprosić
Podaj pełną listę przyjmowanych leków wraz z dawkowaniem oraz informację, że terapia jest niezmieniona. Przy kontynuacji przydaje się też wskazanie, kto ją zlecił i kiedy.
Jeśli lek nie mieści się w zakresie uprawnień, poproś o informację, co dokładnie wymaga decyzji lekarza — to skraca kolejny kontakt z przychodnią.
Co się może zmienić
Projekt Ministerstwa Zdrowia z prekonsultacjami od maja 2026 r. przewiduje receptę kontynuowaną wystawianą przez pielęgniarkę, położną lub farmaceutę, na leki wcześniej przepisane przez lekarza w kategoriach Rp i Rpz.
Warunki: terapia rozpoczęta przez lekarza, widoczna w Internetowym Koncie Pacjenta, łącznie do 120 dni stosowania. To wciąż projekt — nie obowiązujące prawo.
Warto zapamiętać
- Pielęgniarki i położne wystawiają recepty od 2016 r., w granicach wykazu z rozporządzenia MZ.
- Limit to 120 dni stosowania; przy antykoncepcji — 60 dni.
- Kontynuacja terapii przewlekłej wymaga wcześniejszego zlecenia lekarza.
- Uprawnienie nie obejmuje leków wymagających recepty RPW.
- Rozwiązanie najlepiej sprawdza się w opiece długoterminowej i środowiskowej.
Chcesz uzyskać receptę bez wizyty u lekarza?
Teleporada, zgłoszenie w rejestracji i recepta od pielęgniarki. Zobacz trzy drogi →
Przeczytaj też
- Kto może wystawić e-receptę? Sześć zawodów, różne limity
- Antykoncepcja na receptę — zasady, limity i kto ją wystawi
Źródła
- Zasady przepisywania recept przez pielęgniarki i położne — LekInfo24
- e-Recepta — NFZ Mazowsze
- Ministerstwo Zdrowia — gov.pl
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani pielęgniarki. Stan prawny na 7 sierpnia 2026 r. — zakres uprawnień wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia. W przygotowaniu tego materiału wykorzystano narzędzia sztucznej inteligencji; treść została zweryfikowana redakcyjnie w oparciu o wskazane źródła.